Op weg naar een eerlijkere agrovoedingsketen met het GLB

Boeren spelen de belangrijkste en cruciale rol in de agrovoedingsketen. Zonder hen zou het onmogelijk zijn om voedselzekerheid in Europa en daarbuiten te garanderen. Toch blijft een paradox bestaan: veel boeren ontvangen vandaag niet een rechtvaardig aandeel van de opbrengsten die hun werk genereert, aangezien een groot deel van de toegevoegde waarde wordt opgeëist door andere schakels in de keten, zoals verwerking, marketing en detailhandel. Hierdoor hebben boeren vooral kleine en middelgrote ondernemingen vaak moeite om rond te komen, geconfronteerd met hoge productiekosten, een beperkt onderhandelingsvermogen, felle concurrentie en in sommige gevallen, oneerlijke handelspraktijken.

Om deze ongelijkheden aan te pakken, neemt de Europese Unie samen met haar lidstaten actieve maatregelen. Een van de belangrijkste doelstellingen van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) voor de periode 2023–2027 is het versterken van de positie van boeren binnen de agrovoedingsketen. Het GLB doet dit door boeren te ondersteunen bij het oprichten van producentengroepen en coöperaties. Door collectieve actie kunnen boeren hun onderhandelingspositie versterken en eerlijkere voorwaarden voor hun producten afdwingen.

Tegelijkertijd ondersteunt het GLB boeren die verder willen gaan dan de primaire productie en willen deelnemen aan latere schakels van de agrovoedingsketen, door te investeren in verwerking en productwaardevermeerdering. Met gerichte investeringssteun kunnen boeren hun inkomsten verhogen en hun economische veerkracht versterken.

Daarnaast werkt de Europese Unie aan meer transparantie en eerlijkheid op de landbouwmarkten. Het GLB ondersteunt dit door boeren opleidings-, trainings- en adviesmogelijkheden te bieden, zodat ze beter geïnformeerd zijn over markten en hun rechten. Zo kunnen zij hun onderhandelingspositie versterken, hun productie afstemmen op de vraag van consumenten en zich beschermen tegen marktdruk en oneerlijke handelspraktijken.

Op deze manier laat het GLB concreet zien dat het Europese boeren actief ondersteunt. Het benadrukt dat het doel niet enkel productiviteit en concurrentiekracht is, maar ook een rechtvaardige verdeling van waarde en winst voor degenen die de agrovoedingssector dagelijks in stand houden door hun inzet en werk. Een eerlijk agrovoedingssysteem berust op evenwicht, transparantie en respect voor alle actoren in de keten.