Τι είναι το Horizon Europe και πώς υποστηρίζει τους στόχους της ΚΑΠ;

Σίγουρα έχεις ακούσει κάποια στιγμή για το πρόγραμμα Ορίζοντας Ευρώπη (Horizon Europe), ίσως όμως να μην γνωρίζεις ακριβώς τι είναι και ποιος είναι ο ρόλος του. Πρόκειται για το μεγαλύτερο πρόγραμμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την έρευνα και την καινοτομία, με προϋπολογισμό που ξεπερνά τα 95 δισεκατομμύρια ευρώ, γεγονός που το καθιστά ένα από τα μεγαλύτερα ερευνητικά προγράμματα παγκοσμίως.

Στόχος του είναι να χρηματοδοτεί έργα και καινοτόμες δράσεις σε ολόκληρη την Ευρώπη, συμβάλλοντας στην ανάπτυξη νέων τεχνολογιών, πρακτικών και λύσεων για σύγχρονες προκλήσεις. Ένας από τους βασικούς τομείς που στηρίζει είναι η γεωργία, η δασοκομία και η αγροτική ανάπτυξη.

Το πρόγραμμα Ορίζοντας Ευρώπη λειτουργεί συμπληρωματικά με την Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) 2023–2027, η οποία χρηματοδοτεί δράσεις και επενδύσεις στον αγροτικό τομέα μέσω των Στρατηγικών Σχεδίων ΚΑΠ. Ενώ η ΚΑΠ στηρίζει κυρίως την εφαρμογή πολιτικών και επενδύσεων στην πράξη, το πρόγραμμα Ορίζοντας Ευρώπη εστιάζει περισσότερο στην έρευνα, την ανάπτυξη και τη δημιουργία καινοτόμων λύσεων που μπορούν αργότερα να αξιοποιηθούν από τον αγροτικό τομέα.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τον αγροτικό τομέα παρουσιάζει το Cluster 6 του προγράμματος Ορίζοντας Ευρώπη το οποίο αφορά τα τρόφιμα, τη βιοοικονομία, τους φυσικούς πόρους, τη γεωργία και το περιβάλλον. Το συγκεκριμένο cluster διαθέτει προϋπολογισμό περίπου 9 δισεκατομμυρίων ευρώ για την περίοδο 2021–2027 και χρηματοδοτεί έργα έρευνας και καινοτομίας που σχετίζονται άμεσα με τη γεωργία και τις αγροτικές κοινότητες.

Παράλληλα, σημαντικό ρόλο έχει και η αποστολή “A Soil Deal for Europe”, η οποία διαθέτει προϋπολογισμό περίπου 825 εκατομμυρίων ευρώ και στοχεύει στη μετάβαση προς υγιή και βιώσιμα εδάφη μέσα από living labs, πιλοτικές εφαρμογές και επιδείξεις καλών πρακτικών σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Ιδιαίτερη σημασία στο πρόγραμμα έχει η συνεργασία. Πολλά έργα ακολουθούν τη λεγόμενη “multi-actor approach”, δηλαδή συμμετέχουν διαφορετικοί φορείς, όπως αγρότες, ερευνητές, πανεπιστήμια, γεωργικοί σύμβουλοι, επιχειρήσεις και οργανισμοί. Με αυτόν τον τρόπο, οι καινοτομίες δεν αναπτύσσονται μόνο σε θεωρητικό επίπεδο, αλλά βασίζονται στις πραγματικές ανάγκες των αγροτών και μπορούν να εφαρμοστούν πιο εύκολα στην πράξη.

Μέσα από το πρόγραμμα Ορίζοντας Ευρώπη χρηματοδοτούνται έργα που σχετίζονται με την ψηφιοποίηση της γεωργίας, την έξυπνη άρδευση, τα ψηφιακά γεωργικά εργαλεία, τη ρομποτική, τα drones, τη διαχείριση καλλιεργειών, αλλά και λύσεις για την κλιματική προσαρμογή και τη βιώσιμη παραγωγή τροφίμων. Πολλά έργα επικεντρώνονται επίσης στην προστασία της βιοποικιλότητας, την ανθεκτικότητα των υδάτινων πόρων και τη δημιουργία πιο βιώσιμων αγροδιατροφικών συστημάτων.

Πώς μπορεί κάποιος να υποβάλει αίτηση;

Οι προσκλήσεις δημοσιεύονται μέσω της επίσημης πλατφόρμας EU Funding & Tenders Portal, όπου οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να αναζητήσουν ανοιχτές προσκλήσεις, να διαβάσουν τις προϋποθέσεις συμμετοχής και να αναζητήσουν συνεργάτες για τη δημιουργία κοινοπραξιών.

Στις περισσότερες περιπτώσεις απαιτείται συνεργασία μεταξύ τουλάχιστον τριών οργανισμών από τρεις διαφορετικές χώρες. Οι αιτήσεις μπορούν να υποβληθούν από πανεπιστήμια, ερευνητικά ιδρύματα, επιχειρήσεις, συνεταιρισμούς, δημόσιους φορείς, αλλά και οργανώσεις ή ομάδες που σχετίζονται με τη γεωργία και την αγροτική ανάπτυξη.

Μέσα από αυτή τη διαδικασία, το πρόγραμμα Ορίζοντας Ευρώπη βοηθά στη σύνδεση της έρευνας με την πράξη, προωθώντας τη συνεργασία και την καινοτομία στη γεωργία σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ενώ παράλληλα υποστηρίζει τους στόχους της ΚΑΠ. Έτσι, συμβάλλει στη δημιουργία μιας πιο σύγχρονης, βιώσιμης και ανταγωνιστικής ευρωπαϊκής γεωργίας, καλύτερα προετοιμασμένης για τις προκλήσεις του μέλλοντος.